प्रकृति स्वः सिर्जित हुन्छ, ईश्वरको देन भनौँ या संयोग, सबै ठाउँ सुन्दर हुँदैनन् । प्रकृतिका कुनै ठाउँ यस्ता हुन्छन्, जसको सुन्दरता शब्दमा अभिव्यक्त गर्न हम्मे पर्छ । ढपक्क हिउँरुपी घुम्टो ओढेर, नव दुलही झै थरीथरीका रंगीविरंगी फूलहरुद्धारा श्रृडगारित, कचौराकृत वैशालु जवानीले ढलपलाएकी, कन्चन तालको सुस्त बहावसँगै आफ्ना अन्त्यहीन पाइला चाल्दै, कोइलीको कुकिल स्वरमार्फत् प्रेमीलाई रसपानको […]
दृष्टिकोण
समाजवादको गफ लाउने नश्लवादीहरु हावी भएको देशमा
मैले आफ्नो जीवनका अनुभवबाट सिक्दै जाँदा अहिले मलाई के लाग्न थाल्यो भने म चाहिँ अब राष्ट्रवादी रहिनँ। जे जे धर्मको आधारमा कोही राष्ट्रवादी हुन्छ, म त्यस्तो हुन सकिनँ। जुनबेला म राष्ट्रवादी थिएँ, मेरो एउटा राजनीतिक पाठशालाले दुई तीनवटा कुराका आधारमा मलाई राष्ट्रवादी बनायो। पहिलो नेपाली कांग्रेस, राजा र राजाको बीचमा कम्युनिस्टहरुको सम्बन्धबाट राष्ट्रवाद सुरु भयो। […]
कीर्तिपुरको सात गाउले, बखुमद जात्रा र घतलाग्दो आख्यान
काठमाडौँ उपत्यकाको दक्षिण–पश्चिम भेगको सातगाउँ जात्रा अन्तर्गत शनिबार एेतिहासिक बखुमद जात्रा प्रारम्भ हुने भएको छ । बखुमद अस्टमीका दिन किर्तिपुर ९ वडा स्थित नंगा मा ‘धाल्चा खाकेगु जात्रा’ सुभारम्भ हुन्छ । साथै नवमीका दिन पांगाको बिष्णुदेवी जात्रा पनि संग संगै संचालन गर्ने प्रचलन रहेकाे छ । यसैगरी दसमीका दिन कीर्तिपुरकै इन्द्रायणी देवीको जात्रासँगै […]
हल्लाको पाकिस्तान र बदलिएको इस्लामावाद
केही दिनको यात्रापछि सामाजिक सञ्जालमा फोटा पोस्ट गरेँ र क्याप्सन लेखे ‘…साँझपख इस्लामाबाद मुनाल भ्यू टावरबाट सबैको जय होस ।’ आफन्त तथा साथीसंगीहरुले सजिलै थाह पाए ‘यो पाकिस्तान पुगेछ’ भन्ने । त्यही क्याप्सन र तस्विरहरुलाई लक्षित गर्दै एकजना मित्रको कमेन्ट आयो, “जय होस आतङ्ककारीको भय नहोस ।” यो एक प्रतिनिधि मुलक भनाई थियो । यसो […]
सार्वजनिक अर्थतन्त्रको चिहानमा निजीकरणको फूल
जनताको पसिनाबाट आर्जित राज्यको ढुकुटीबाट तलब खाएर ‘भित्रको भण्डार खनेर बाहिरको आँगन कसले पुर्यो ?’ अनि ‘कोल्याप्स’को गफ चुट्ने ? ‘सार्वजनिक संस्थान : न बिलाए, न मौलाए’ शीर्षकमा नयाँ पत्रिकाले १६ मंसिर, ०७५ मा ब्यानर न्युज छाप्यो । त्यही अंकमा ‘किन चल्न सकेनन् सार्वजनिक संस्थान ?’ शीर्षकमा विमल वाग्लेको लेख छापियो । त्यसपछि क्रमशः रामशरण महतद्वारा लिखित […]
फस्टायो एसीको व्यापार, पृथ्वीको तापमानसँग छैन चिन्ता
भारत । गर्मीका महिनाहरुमा रातभर आरामसँग सुत्न नपाएर रतन कुमारलाई पिरलो हुन्थ्यो । जीउभरी खल्खली पसिना आउनु र ओछ्यान नै पसिनाले निथ्रुक्क भिज्नु सामान्य थियो । आज उनको जीवनमा त्यस्तो पीडा छैन । भारतका दशौं लाख मानिसहरु रतनजस्तै कोठालाई चिसो राख्न वातानुकूलित यन्त्र (एयर कर्डिसनिङ–एसी) प्रयोग गर्न थालेका छन् । एसीको प्रयोगले पृथ्वीको तापमान अझ […]
ताइवानमा अमेरिकालाई ठूलो झड्का, अमेरिका-चीन सम्बन्धमा दरार आउने संकेत
एजेन्सी । शनिबारको स्थानीय निर्वाचनमा ताइवानको सत्तारुढ डेमोक्रेटिक प्रोग्रेसिभ पार्टी (डिपीपी) ले हार बेहोरेपछि क्षेत्रीय सन्तुलनमा फेरबदल हुने प्रक्षेपण गरिएको छ । बेइजिङसँग नजिक मानिएको कओमिनटाङ (केएमटी) पार्टीको जीतसँगै सन् २०२० को राष्ट्रपति निर्वाचनमा पनि यसको प्रभाव देखिने अनुमान गरिएको छ । यो नतिजाले अमेरिका–चीन सम्बन्धमा पनि असर पुग्ने छ । शनिबारको निर्वाचनअघिसम्म डिपीपीले ताइवानको […]
यसपालीको नेपाल संम्बत् ११३९ न्हुदँलार्इ नयाँ ढंगबाट अगाडि बढाऔं
सर्वप्रथम हाम्रो ठाउँबाट हामीलाई बिस्थापित गर्न खोजिएको तथ्यलार्इ राम्ररी मनन् गरी अन्तरराष्ट्रिय नियमसँगै हाम्रो वर्तमान संबिधानले दिएको मौलिक हकलाई कुण्ठित गरी वासस्थानबाट हामीलाई नै विस्थापित गर्न खोजिएको हुँदा यसको शसक्त रुपले प्रतिरोध गर्दै यसपालीको न्हुदँ ११३९ लाई अग्रगामी ढंगले अगाडि बधाई उपत्यकाका बालाजु, लाजिम्पाट, बानेश्वोर लगाएत कालिमाटी, खोकना, साँखु आदि ठाउँमा हाम्रो पुर्खाले आफ्नो खुन […]
पृथ्वीमा डाइनोसरको अन्त्य र मानिसको उत्पतिको रोचक कथा
गोविन्द पोखरेल करिब साढे १४ करोड वर्षसम्म पृथ्वीमा राज गरेका डाइनेसोरहरु एकाएक कसरी लोप भए ? जल, जमिन, जंगल जताततै पाइने डाइनेसार लोप हुनुपर्ने कारण के थियो? पृथ्वीमा के त्यस्तो घटना भयो जसका कारण डाइनसोरको नामोनिशान नै मेटियो ? डाइनोसोर इभोलुसनरी इकोलोजीको एउटा महत्वपूर्ण पाटो हो। कतिपयका लागि यो ‘मिथ’ लागेपनि जीवाशेषहरुबाट प्राप्त प्रमाणले पृथ्वीमा […]
चेस खेल र भौतिकशास्त्र
मेलभिल फाइन्मनले आफ्नो छोरा रिचर्ड फाइन्मनलाई प्रकृति बुझ्ने तरिका सिकाउँदै एक दिन एउटा अनौठो चरा देखाउँदै सोधे, ‘त्यो चरा देखिराखेका छौ ? त्यसलाई स्पेन्सर्स वाब्र्लर भनिन्छ । इटालीमा यसको नाम चुट्टो लपिटिडा हो । चीनमा यसलाई चुङ्–लङ्ग–ता भनिन्छ । पोर्चुगलमा बोम डा पेइडा भनिन्छ भने जापानमा यसको नाम काटानो टाकेडा हो । तिमी यो चराको […]










