भक्तपुर । आज वसन्त पञ्चमी अर्थात् सरस्वती पूजा देशभर श्रद्धा, भक्ति र उल्लासका साथ मनाइँदैछ। हरेक वर्ष माघ शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने यस पर्वमा विद्या, बुद्धि, वाणी र कलाकी देवी सरस्वतीको पूजा–आराधना गरिन्छ। विद्यालय, क्याम्पस, पुस्तकालय, मठ–मन्दिर तथा घरघरमा सरस्वतीको विधिपूर्वक पूजा भइरहेको छ।
शिक्षाको प्रारम्भ र ज्ञानको शुभ दिन
वसन्त पञ्चमीलाई ज्ञान प्राप्तिको शुभ दिन मानिन्छ। आजको दिन साना बालबालिकाको अक्षराम्भ गराउने परम्परा छ। बालबालिकालाई पहिलो पटक अक्षर चिनाइने, कलम समाइने र ‘ॐ’ वा ‘अ’ लेखाइने चलन छ। यस दिन सुरु गरिएको अध्ययनले राम्रो फल दिने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ।
विद्यार्थी, शिक्षक, कलाकार, लेखक, पत्रकार तथा संगीतकर्मीले पनि आजको दिन विशेष रूपमा सरस्वती पूजा गर्ने गर्छन्।
विद्यालय र मन्दिरमा विशेष चहलपहल
देशभरका विद्यालय र क्याम्पसमा सरस्वती पूजा विशेष कार्यक्रमका साथ सम्पन्न भइरहेका छन्। सरस्वती मन्दिरहरूमा बिहानैदेखि भक्तजनको घुइँचो लागेको छ। किताब, कापी, कलम, वाद्ययन्त्र र कलाका सामग्रीलाई सरस्वतीको प्रतीक मानी पूजा गर्ने परम्परा रहेको छ।
वसन्त ऋतुको आगमनको संकेत
वसन्त पञ्चमीलाई वसन्त ऋतुको आगमनको प्रतीक पनि मानिन्छ। यस दिनदेखि मौसम क्रमशः न्यानो बन्दै जाने, प्रकृतिमा हरियाली छाउने र फूल फुल्ने विश्वास गरिन्छ। त्यसैले पहेंलो वस्त्र, पहेंलो फूल र पहेंलो परिकारको प्रयोग यस दिन विशेष मानिन्छ।
सांस्कृतिक र शैक्षिक चेतनाको पर्व
वसन्त पञ्चमी केवल धार्मिक पर्व मात्र नभई शिक्षा, संस्कृति र चेतनाको उत्सव हो। यसले ज्ञानको सम्मान गर्न, अध्ययनशील बन्न र सिर्जनशीलताको मार्ग रोज्न सबैलाई प्रेरणा दिन्छ।
आजको दिन देशभर सरस्वती पूजा, अक्षराम्भ र ज्ञानको शुभ साइतसँगै भक्ति र उत्साहका साथ मनाइँदैछ।
सरस्वतीलाई खुशी पार्ने विधि
धार्मिक मान्यताअनुसार आजको दिन सरस्वतीलाई खुशी पार्न निम्न विधि अपनाइन्छ :
बिहान स्नान गरी सफा, शुद्ध वस्त्र लगाउने ।
सरस्वतीको प्रतिमा वा तस्वीर अगाडि दीप, धूप बाल्ने ।
सेतो वा पहेंलो फूल अर्पण गर्ने ।
किताब, कापी, कलम, वाद्ययन्त्र पूजा स्थानमा राख्ने ।
“ॐ ऐं सरस्वत्यै नमः” मन्त्र जप गर्ने ।
झुट नबोल्ने, अपशब्द प्रयोग नगर्ने अहंकार त्याग्ने र बिनम्र बन्ने ।
अध्ययन, लेखन वा सिर्जनात्मक कार्य सुरु गर्ने ।
धार्मिक विश्वास अनुसार आज सरस्वतीको श्रद्धापूर्वक पूजा गरेमा बुद्धि प्रखर हुने, अध्ययनमा प्रगति हुने र वाणी शुद्ध हुने विश्वास गरिन्छ।