वासिङ्टन डिसी । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ताइवानलाई चीनबाट औपचारिक रूपमा स्वतन्त्रता घोषणा नगर्न चेतावनी दिएका छन्।
बेइजिङमा चिनियाँ समकक्षी सी जिनपिङसँगको दुई दिने शिखर सम्मेलनपछि शुक्रबार फक्स न्युजसँग कुरा गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपतिले भने, ‘म कोही स्वतन्त्र भएको हेर्न चाहन्न ।’
यसअघि ताइवानका राष्ट्रपति लाइ चिङ–तेले ताइवानले आफूलाई पहिले नै सार्वभौम राष्ट्र मान्ने भएकाले औपचारिक रूपमा स्वतन्त्रता घोषणा गर्न आवश्यक नरहेको बताएका थिए। अमेरिकाले लामो समयदेखि ताइवानलाई समर्थन गर्दै आएको छ र कानुनअनुसार आत्मरक्षाको माध्यम उपलब्ध गराउन बाध्य छ।
तर चीनसँगको कूटनीतिक सम्बन्ध कायम राख्न अमेरिकाले यो गठबन्धनलाई सन्तुलनमा राख्नुपर्ने हुन्छ। स्वशासित टापुको बारेमा आफूले ‘कुनै पनि पक्षमा प्रतिबद्धता नजनाएको’ ट्रम्पले यसअघि बताएका थिए। चीनले ताइवानलाई आफ्नो भूभाग दाबी गर्दै आएको छ र आवश्यक परे बल प्रयोग गर्ने सम्भावनालाई पनि नकारेको छैन।
वासिङ्टनको स्थापित अडान ताइवानको स्वतन्त्रतालाई समर्थन नगर्ने भन्ने हो। बेइजिङसँगको निरन्तर सम्बन्ध ‘एउटै चिनियाँ सरकार छ’ भन्ने कुराको स्वीकारोक्तिमा निर्भर छ। बेइजिङले ताइवानका राष्ट्रपतिलाई ‘समस्या खडा गर्ने’ र ‘ताइवान स्ट्रेटको शान्ति नष्ट गर्ने व्यक्ति’ भन्दै रुचाउँदैन।
धेरै ताइवानीहरू आफूलाई छुट्टै राष्ट्रको हिस्सा मान्छन् । तर धेरैजसो नागरिक ताइवानले चीनबाट स्वतन्त्रता घोषणा नगर्ने र चीनसँग नजोडिने हालकै यथास्थिति कायम राख्ने पक्षमा पनि छन्।
फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले यस विषयमा अमेरिकी नीति नबदलिएको दोहोर्याए। उनले भने, ‘तपाईंलाई थाहा छ, हामीले युद्ध लड्न ९ हजार ५ सय माइल यात्रा गर्नुपर्छ। म त्यो चाहन्न। म उनीहरू शान्त होऊन् भन्ने चाहन्छु। म चीन पनि शान्त होस् भन्ने चाहन्छु।’
वासिङ्टन फर्किने क्रममा विमानमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले आफू र सीबिच ताइवानको बारेमा ‘धेरै’ कुरा भएको तर अमेरिकाले ताइवानको रक्षा गर्ने वा नगर्ने विषयमा भने छलफल गर्न अस्वीकार गरेको बताए। सी ताइवानको विषयमा ‘निकै संवेदनशील’ रहेको र ‘स्वतन्त्रताको आन्दोलन देख्न नचाहेको’ ट्रम्पले बताए।
