नेपाली लोकजीवनको माटोबाट उदाएको संगीतको शाश्वत स्वरलाई पुनः एकपटक स्पर्श गर्दै, साहित्यकार–संगीतकार महेश्वर पन्तको सृजनात्मक कृति “सुनको धारो चाँदीको पँधेरो” सार्वजनिक भएको छ—जसले केवल एउटा गीतको जन्म मात्र होइन, स्मृतिका धारा र संस्कृतिका पवित्र पँधेराहरू पुनर्जीवित भएको अनुभूति गराएको छ।
यस गीतमा शब्द र स्वरको अद्वितीय संलयन छ, जहाँ स्रष्टा स्वयंको आत्मानुभूति संगीतमा रूपान्तरित भएको छ। लोकगायनका सशक्त हस्ताक्षर खेम सेन्चुरी र समीक्षा अधिकारी को स्वरले यसलाई जीवन्त बनाएको छ, मानौँ पहाडका डाँडाकाँडामा गुञ्जिने प्राचीन प्रतिध्वनिहरू पुनः जागृत भएका छन्।
दृश्यात्मक सौन्दर्यलाई संवेदनाको गहिराइसँग जोड्दै निर्देशक शिव विक ले भिडियोमार्फत् लोकसंस्कृतिको आत्मालाई चित्रित गरेका छन्। अभिनयमा अञ्जलि अधिकारी र प्रभातपल ठकुरी ले भावनात्मक आयाम थपेका छन् भने स्रष्टा रमेश दाहाल र महेश्वर पन्त स्वयंको उपस्थिति एउटा जीवित साक्ष्यझैँ अनुभूत हुन्छ—जहाँ सिर्जना र सर्जक एकाकार हुन्छन्।
यो कृति कालीभक्त–कृष्णा पन्त स्मृति प्रतिष्ठान द्वारा उत्पादित हो, जसले लोकसंस्कृतिको संरक्षणलाई केवल दायित्व होइन, आत्मिक साधनाका रूपमा ग्रहण गरेको छ। नेपाली डाँडापाखामा गुन्जने लोकधुनहरूलाई पुनर्जीवित गर्ने अभिप्रायले यसअघि “आमा सानिमा, फूलको थुँगा खस्यो पानीमा” जस्ता गीतहरूको दीप प्रज्वलित गरेको छ।
कार्यक्रमका सभापति मदनराज थापा ले यस गीतलाई नेपाली लोकसंगीतको आकाशमा नयाँ उचाइ थप्ने सम्भावनायुक्त कृतिका रूपमा व्याख्या गरे। प्रमुख अतिथि राजेन्द्र केसी ले यस गीतले हराउँदै गएका गाउँघरका रोधीघरहरूलाई पुनर्जीवन दिने विश्वास व्यक्त गरे—जसले केवल संगीत नभई, सामाजिक स्मृतिको पुनर्स्थापनाको कार्य गर्छ।
त्यसैगरी, कलाकार रमेश दाहाल ले यसलाई श्रोतालाई नाच्न विवश पार्ने जीवन्त लोकधुनको रूपमा व्याख्या गरे भने विष्णुमाया कट्टेलले यस कृतिलाई नेपाली लोकसंगीतको क्षेत्रमा एउटा मानक नमूनाका रूपमा चित्रित गरिन्।
कार्यक्रममा स्रष्टा महेश्वर पन्तले कृतिको यात्रामा प्रत्यक्ष–अप्रत्यक्ष सहयोग गर्ने सबैप्रति कृतज्ञता ज्ञापन गर्दै, लोकसाहित्यलाई विश्वव्यापी बनाउने आफ्नो दीर्घकालीन साधनाको स्मरण गराए। एक दशकअघि स्थापित “कालीभक्त पन्त नेपाली लोक साहित्य अन्तर्राष्ट्रिय पुरस्कार” को प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै उनले सृजनालाई सीमित भूगोलबाट मुक्त गरी विश्वमानवताको साझा सम्पदामा रूपान्तरित गर्ने आफ्नो संकल्प पुनः उद्घोष गरे।
यसरी, “सुनको धारो चाँदीको पँधेरो” केवल एक गीत होइन—यो स्मृतिको पुनर्जागरण, संस्कृतिको पुनर्पुष्टि र आत्माको मौन संगीत हो, जसले नेपाली लोकजीवनको अनश्वर स्पन्दनलाई समयको धारामा पुनः प्रवाहित गरेको छ।
गीतको लिंक यहाँ छ-
https://youtu.be/BGjNmPXE-Kw?list=RDMMBGjNmPXE-Kw
